Akademia Atmosfery - zebrane materiały szkoleniowe

Akademia Atmosfery - zebrane materiały

Powołana przez radę bezpieczeństwa USPA grupa ekspercka "Canopy Task Force", zaproponowała zmiany szkoleniowe dotyczące manewrowania spadochronami.

Przez ostatnie osiem lat miało miejsce 35 wypadków śmiertelnych, spowodowanych niskim zakrętem przed lądowaniem. Analizie poddano także wypadki z ostatnich pięciu lat, które na szczęście nie skończyły się zgonem. Jeśli chodzi o mało doświadczonych skoczków, to problem stanowią niezamierzone niskie zakręty, zaś wśród starych lisów są to nieudane manewry rozpędzania spadochronu.

Akademia Atmosfery: Niebezpieczeństwo i ryzyko w skokach spadochronowych

W pierwszym odcinku Akademii Atmosfery naświetlam kwestie związane z redukowaniem poziomu ryzyka w spadochroniarstwie.

Zaczynam od zdefiniowania różnicy pomiędzy tymi pojęciami, co prowadzi do jasnych wniosków, że naszą wiedzą, świadomością istnienia ryzyka, naszym treningiem i stosowaniem procedur - wpływamy na zmniejszenie prawdopodobieństwa odniesienia urazów podczas uprawiania spadochroniarstwa.

Niebezpieczeństwo i ryzyko w spadochroniarstwie.

10 marca komisja dochodzeniowa brytyjskiego stowarzyszenia spadochronowego opublikowała raport dotyczący katastrofy doświadczonego skoczka z 28 lutego. Chodzi o ten sam rok, 2026. Edytując swój tekst usunąłem słowo "oczywiście" z początku tego zdania, bo nie jest to aż tak oczywiste. Sprawność działania w zestawieniu z jakością raportu stoi w totalnej opozycji do nieco macoszego traktowania skoków spadochronowych przez PKBWL. To oczywiście szerszy temat, który jest wart oddzielnego omówienia, ale nie mogłem sobie podarować tego wtrącenia z powodu zwykłej zazdrości.

Przebieg zdarzenia

Skok odbywał się około 12:30 28 lutego 2026 nad lotniskiem (EGTU) Dunkswell, Honiton w hrabstwie Devon. Zachmurzenie umiarkowane, podstawa 5000 stóp. Planowany skok dwójki wingsuit z samolotu Cessna 208B z wysokości 14000 stóp. Po opuszczeniu samolotu skoczkowie lecieli na kierunku wyrzutu przez około 30 sekund po czym można było zauważyć, że się rozdzielili. Komisja uważa, że najprawdopodobniej było to spowodowane różnicami charakterystyki lotu obu kombinezonów. Na podstawie materiału filmowego komisja stwierdziła, że lot przebiegał stabilnie, w sposób kontrolowany i najprawdopodobniej zgodnie z zaplanowaną trasą. Po trochę ponad minucie lotu, na wysokości tuż poniżej 8000 stóp skoczek wziął oba ramiona do tyłu sięgając do spodu pokrowca. Komisja uważa, że była to próba odnalezienia pilocika, która trwała około 9 sekund, co mogło wskazywać, że miał problemy z lokalizacją uchwytu. Powrócił do lotu na około 6 sekund i ponownie, na wysokości 6000 stóp sięgnął obydwiema rękoma do spodu pokrowca. Leciał w takiej pozycji kolejne 10 sekund, co według komisji świadczy o niemożliwości odnalezienia uchwytu pilocika głównego spadochronu. Na około 4000 stóp skoczek przemieścił lewą rękę do przodu próbując zlokalizować uchwyt spadochronu zapasowego.

Bezpieczne czy nie? Co jest lepszą opcją?

Rozważania na temat stopnia zagrożenia podczas uprawiania spadochroniarstwa są ciekawe ale zwykle nie prowadzą do zmiany opinii interlokutorów. Ci, którzy uważali, że są bezpieczne pozostają przy swoim zdaniu podobnie do tych, którzy myślą inaczej.

Oczywiście znaleźć możemy zarówno hobby bardziej jak dużo mniej niebezpieczne. Statystyki nie są takie złe, skoro ubezpieczyciele traktują np paralotniarstwo, nurkowanie jaskiniowe lub uprawiania boksu jako bardziej niebezpieczne od skoków spadochronowych.

Możemy więc uprawiać retoryczną gimnastykę i przedstawiać spadochroniarstwo jako niebezpieczne lub bezpieczne. Czy ma znaczenie jak to będziemy sprzedawać na chłonnym emocji rynku? Moim zdaniem tak. Uważam, że ważne jest, aby nazywać rzeczy po imieniu i skoki spadochronowe traktować jako zagrażające zdrowiu i życiu. Poniżej pozwolę sobie na przedstawienie dwóch opcji, gdy przekaz, który kierujemy do potencjalnie zainteresowanych skokami etykietuje spadochroniarstwo jako niebezpieczne i jako bezpieczne niezależnie od tego, jakie ono jest w swej istocie.

20 kwietnia 2001 roku, Nagambie, Australia

Wypadek spadochronowy podczas zawodów czwórek sekwencyjnych, w którym jeden ze skoczków poniósł śmierć w wyniku niezamierzonego otwarcia spadochronu zapasowego w drzwiach samolotu Cessna 208.

W ósmym skoku tego zespołu, na wysokości 14 000 stóp skoczkowie zajmowali pozycje w drzwiach samolotu. Poza pięcioma zawodnikami szykującymi się do skoku (czwórka plus kamerzysta) na pokładzie znajdowało się jeszcze sześciu spadochroniarzy i co dość oczywiste - pilot.

W zawodach czwórek sekwencyjnych liczy się liczba wykonanych figur i przejść pomiędzy figurami w określonym czasie od momentu oddzielenia się formacji od samolotu. Co za tym idzie, skoczkowie starają się opuścić samolot w ustawieni do pierwszej punktowanej figury, lub najwygodniejszej do oddzielenia i najszybszego zbudowania pierwszej figury. Wybór pozycji do wyjścia okazał się bardzo niefortunny, gdyż dwóch z czterech zawodników ustawionych było tyłem, żeby nie napisać tyłkami na zewnątrz samolotu a ich pokrowce naciskały i ocierały zarówno o krawędź drzwi cessny 208 jak i dodatkowego uchwytu zamontowanego wewnątrz samolotu.

Australijskie Biuro Bezpieczeństwa Transportu opublikowało 11 grudnia 2025 raport końcowy dotyczący obecnie najbardziej popularnego zdarzenia spadochronowego. Materiały zawarte w filmowym omówieniu wypadku z szybkością błyskawicy przewijają się przez media społecznościowe oraz telewizję.

Nie ma w tym nic dziwnego. Z jednej strony zdarzenie jest bardzo niebezpieczne jednocześnie nie doprowadziwszy do katastrofy i skończywszy się tylko niegroźnymi obrażeniami ciała skoczka i uszkodzeniami samolotu. Z drugiej zaś strony zostało ono niezwykle atrakcyjnie udokumentowane. Myślę, że niejeden reżyser filmowy z zazdrością zerka na materiał filmowy z dwóch, kluczowych kamer, jednej zamontowanej na samolocie a drugiej na kasku uwikłanego w problem skoczka.

Lektura raportu ATSB skłonić może doświadczonych lotników to wielu refleksji. Niestety też do zazdrości, że istnieją sprawnie funkcjonujące organy analizujące bezpieczeństwo lotnictwa cywilnego. Problem zaistniał 20 września a 11 grudnia nie tylko opublikowano dobry raport, ale też sprawnie zmontowaną analizę wypadku w postaci materiału wideo.

Skoki Spadochronowe